Pamięta Pani swoją menopauzę?

Bardzo dobrze. Powiedziałabym nawet, że pamiętam ją jako koszmar tamtego czasu.

Przede wszystkim dlatego, że menopauza nie zaczyna się nagle. To nie jest tak, że pewnego dnia kończy się miesiączka i wszystko jest załatwione. U mnie pierwsze objawy pojawiły się dużo wcześniej.

Zaczęłam na przykład tracić pamięć. Wchodziłam do sklepu i nagle nie wiedziałam, po co tam przyszłam. Najgorsze było to, że zaczynałam się wtedy bardzo denerwować. Robiło mi się gorąco, oblewała mnie fala potu, a ja stałam między regałami i próbowałam sobie przypomnieć, czego właściwie potrzebuję.

Pamiętam, że mówiłam do siebie: „Po coś tu przecież przyszłaś”.

Do tego dochodziły ogromne uderzenia gorąca. Potrafiłam być cała mokra – jakbym właśnie wyszła spod prysznica. To było bardzo niekomfortowe i krępujące. W pewnym momencie zaczęłam się nawet wstydzić wychodzić z domu, bo nigdy nie wiedziałam, kiedy to się wydarzy.

Co było dla Pani najtrudniejsze?

Zdecydowanie uderzenia gorąca, problemy z pamięcią i bardzo nieregularne krwawienia.

Człowiek cały czas jest podenerwowany, bo nie wie, kiedy znowu coś się wydarzy. Kończy się miesiączka, a za chwilę znowu się pojawia. Do tego nagle robi się gorąco, człowiek czerwienieje, poci się.

To bardzo wpływa na psychikę. Miałam też huśtawki nastrojów. Potrafiłam przejść z bardzo dobrego, wręcz euforycznego nastroju do stanu, w którym było mi naprawdę źle.

Nie mogłam spać. Byłam tak bezsenna, że zdarzało mi się prasować w środku nocy – trzy, cztery razy, choć wcale nie było takiej potrzeby. Po prostu musiałam coś robić, żeby przetrwać noc. Byłam zmęczona, niewyspana, zła i wściekła. Miałam poczucie, że nikt naprawdę nie rozumie, co się ze mną dzieje.

Także bliscy?

Tak. Mąż nie bardzo rozumiał, co się ze mną dzieje. Miał wrażenie, że coś sobie wymyślam, że się czepiam. W pracy też nie było łatwo. Pracowałam głównie z mężczyznami i zdarzały się komentarze w rodzaju: „Co, menopauzę masz? Weź się w garść”. To było bardzo przykre.

Kobieta słyszy taki komentarz i zaczyna się zastanawiać, czy rzeczywiście przesadza. A przecież ona naprawdę źle się czuje. Zresztą nie tylko mężczyźni nie rozumieli. Kobiety również potrafią nie mieć zrozumienia dla innych kobiet. Jeśli same czegoś nie doświadczyły albo przechodziły menopauzę inaczej, trudno im czasem uwierzyć, że dla kogoś może to być naprawdę trudny czas.

Szukała Pani pomocy?

W pewnym momencie wiedziałam, że sama sobie nie poradzę. Poszłam do lekarza pierwszego kontaktu. Zrobiono mi badania, ale właściwie usłyszałam: „Jest pani w tym wieku, czego się pani spodziewa? Taki czas trzeba przeżyć”. Dostałam zalecenie przyjmowania suplementów i właściwie na tym się skończyło. Poszłam też do ginekologa, ale wtedy możliwości pomocy były znacznie mniejsze niż dzisiaj. Nie miałam poczucia, że istnieje jakiś cały system wsparcia dla kobiety przechodzącej menopauzę. W końcu poszłam do psychologa. To była jedna z najlepszych rzeczy, jakie mogłam wtedy zrobić.

Skąd pomysł na psychologa?

Po prostu wiedziałam, że muszę sobie pomóc. Pomyślałam: jeśli sama sobie nie poradzę, to nikt za mnie tego nie zrobi. W tamtym czasie korzystanie z pomocy psychologicznej nie było jeszcze czymś oczywistym. Ludzie często się tego wstydzili. Miałam jednak znajomą, która pomogła mi znaleźć odpowiednią osobę. Dzięki kilku rozmowom z psychologiem zaczęłam lepiej rozumieć, co się ze mną dzieje i jak sobie z tym radzić.

To było bardzo ważne.

Co jeszcze Pani pomogło?

Sen. Ogromnie ważne było to, żeby choć raz na kilka dni przespać całą noc. Kiedy człowiek jest niewyspany przez długi czas, wszystko staje się jeszcze trudniejsze. Emocje, pamięć, codzienne funkcjonowanie.

Pomogło mi też wyjście z domu i ruch. Zaczęłam chodzić na gimnastykę. Spotykałam innych ludzi, byłam w innym środowisku, miałam zajęcie. To była taka ucieczka z czterech ścian i z rutyny. Dzisiaj powiedziałabym: nie zamykaj się w domu.

Gdyby mogła Pani przeżyć ten czas jeszcze raz, co zrobiłaby Pani inaczej?

Na pewno nie zamykałabym się w czterech ścianach. Poszłabym wcześniej do ginekologa. Poszukałabym dostępnych wtedy możliwości leczenia i wsparcia. I przede wszystkim skontaktowałabym się z innymi kobietami, bo bardzo potrzebujemy wtedy usłyszeć: „Ja też przez to przechodzę”. Potrzebujemy wiedzieć, że nie jesteśmy dziwne, że nie wariujemy, że to, co się z nami dzieje, ma swoją przyczynę.

Powiedziałabym sobie wtedy coś, co dziś wiem na pewno: nie przestajemy być kobietami. Menopauza nie oznacza końca kobiecości. Nie oznacza końca atrakcyjności, seksu, przyjemności ani życia.

Co dobrego może przynieść menopauza?

Bardzo dużo. Dla mnie po menopauzie zaczęło się właściwie nowe życie. Przede wszystkim pojawia się poczucie wolności. Nie ma już z tyłu głowy obawy przed niechcianą ciążą. Kończą się miesiączki, można też przestać wydawać pieniądze na podpaski.

Chodzi o coś znacznie większego: najczęściej dzieci są już odchowane, możesz mieć więcej czasu dla siebie. Możesz realizować swoje pasje, zainteresowania, marzenia.

To jest twój czas, kobieto! Możesz się rozwijać i korzystać z życia na każdej płaszczyźnie. I naprawdę nie jesteś stara. To może być właśnie kwiat życia.

Czy menopauza coś w Pani życiu zmieniła?

Tak. Paradoksalnie ten trudny czas stał się początkiem dużych zmian. Po menopauzie zaczęłam żyć bardziej dla siebie. Zdobyłam się na odwagę, żeby zamknąć pewien ważny rozdział swojego życia. Zaczęłam mniej przejmować się oceną innych. Chyba właśnie dlatego dziś myślę o menopauzie inaczej. Wtedy wydawało mi się, że świat się kończy, a dzsiaj wiem, że może być dokładnie odwrotnie. To może być początek.

A jak dziś patrzy Pani na stereotyp kobiety w menopauzie?

Najczęściej przedstawia się ją jako sfrustrowaną, wściekłą, humorzastą, wiecznie niezadowoloną. I jeszcze jako zaniedbaną. Trudno się z nią dogadać. Trudno z nią wytrzymać.

A przecież kobieta po menopauzie może być zadbana, atrakcyjna, pięknie ubrana, aktywna i pełna energii. Kobiety po menopauzie kwitną.

Mam wrażenie, że problem polega na tym, że ciągle patrzymy na kobietę przez pryzmat biologii. Jeśli jest młoda – pytamy, czy ma okres. Jeśli jest w wieku menopauzalnym – mówimy, że „na pewno ma menopauzę”. Jak jest starsza, to oczekujemy, że powinna już siedzieć w domu. A przecież kobieta jest kobietą przez całe życie.

Co najbardziej Panią zdziwiło w doświadczeniu menopauzy?

Obojętność innych. To, że tak wiele osób podchodziło do tego lekceważąco. Również lekarz, który mówił: „Taki czas. Trzeba przeżyć”. To było chyba najbardziej przykre. Miałam poczucie, że jestem zdana na siebie. Że muszę sobie jakoś poradzić. „Radź sobie sama, kobieto. Nie ty pierwsza, nie ostatnia”. Dziś, kiedy o tym myślę, najbardziej chciałabym, żeby żadna kobieta nie musiała już tego słyszeć.

Był ktoś, z kim mogła Pani wtedy rozmawiać?

Z siostrą, z psychologiem, z kilkoma bliskimi osobami. Rozmowy z siostrą były bardzo ważne. Mogłam powiedzieć: „Chyba tracę rozum”, a ona wiedziała, o czym mówię. Ale wtedy nawet kobiety nie rozmawiały o menopauzie tak otwarcie jak dziś. To był temat trochę wstydliwy. Mówiło się o nim ogródkami. Nie było internetu. Nie było kampanii edukacyjnych, plakatów w przychodniach ani łatwo dostępnych materiałów.

Skąd więc czerpała Pani wiedzę?

Głównie ze szkoły – ale tam wiedza była bardzo podstawowa. Właściwie sprowadzała się do informacji, że kończą się funkcje rozrodcze kobiety. Nie było rozmów o tym, co dzieje się z ciałem, psychiką, snem, pamięcią czy emocjami. Były książki, ale nie zawsze dostępne. Trzeba było szukać informacji własnymi kanałami. Dziś jest pod tym względem zupełnie inaczej. Kobiety są bardziej świadome, lekarze inaczej podchodzą do menopauzy, jest więcej możliwości leczenia i wsparcia. I przede wszystkim jest więcej rozmowy.

Gdyby miała Pani stworzyć kartę o menopauzie dla mężczyzn, co powinno się na niej znaleźć?

Powiedziałabym: Spójrz na kobietę inaczej. Nie patrz na nią tylko przez pryzmat biologii. Patrz na nią jak na całość. Bez względu na to, czy ma 20, 40, 50 czy 70 lat. Nie wytykaj jej: „Uspokój się, bo masz menopauzę”. Nie używaj menopauzy jako sposobu na zdyskredytowanie jej emocji, opinii czy zachowania.

Kobieta chce być kochana, chce być atrakcyjna, chce żyć, rozwijać się, mieć przyjemności – i to się nie kończy wraz z menopauzą. A mężczyzna powinien też pamiętać, że jego również czekają związane z wiekiem zmiany. Biologii nikt nie uniknie.

Co powiedziałaby Pani dziś kobiecie, która właśnie przechodzi menopauzę?

Nie zamykaj się. Nie myśl, że świat się kończy. Szukaj pomocy. Rozmawiaj z lekarzem. Rozmawiaj z innymi kobietami. Ruszaj się. Wychodź z domu. I przede wszystkim pamiętaj: jesteś kobietą przez całe życie.

Menopauza nie odbiera ci kobiecości. Nie odbiera ci atrakcyjności. Nie odbiera ci prawa do seksu, miłości, przyjemności, marzeń i nowych początków.

To jest trudny etap, ale on mija. A potem naprawdę można poczuć, że zaczyna się życie na nowo. Nie odkładaj siebie na później. To może być właśnie twój czas.